Dwie metody ochrony według art. 10 PSD2
Artykuł 10 oferuje EMI dwie dopuszczalne metody. Metoda A: umieszczenie środków klientów na wydzielonym rachunku w instytucji kredytowej EOG, utrzymywanym powierniczo na rzecz klientów i nigdy nie łączonym z saldami operacyjnymi EMI. Metoda B: inwestowanie środków klientów w bezpieczne, płynne i niskoryzykowne aktywa zatwierdzone przez właściwy organ, utrzymywane w wydzielonej strukturze powierniczej. Wiele estońskich EMI stosuje wyłącznie metodę A; większe EMI czasami łączą obie, aby optymalizować przychody odsetkowe pozostając ostrożnymi.
Trzeci, rzadko stosowany wariant to ubezpieczenie ochronne lub porównywalna gwarancja. Praktyczna poprzeczka Finantsinspektsioon dla tej ścieżki jest wysoka; większość firm jej nie wybiera.
Wydzielony rachunek — szczegóły operacyjne
W metodzie A rachunek ochrony musi być prowadzony w instytucji kredytowej EOG, tytuł musi odzwierciedlać powierniczy charakter utrzymania, a pisemna umowa z bankiem potwierdza, że środki nie są dostępne dla wierzycieli samej EMI. EMI musi być w stanie w każdej chwili stwierdzić, ile z salda należy do każdego klienta — zwykle poprzez subrejestr codziennie uzgadniany z wyciągiem bankowym.
U nowych EMI częste są dwa błędy operacyjne: (1) odstęp między wpłatą klienta a przelewem na rachunek ochrony tworzy krótkie okno pomieszania środków; (2) uzgodnienie na koniec dnia sprawdza tylko pozycje netto, a nie brutto. Oba są gotowymi ustaleniami na kolejnej inspekcji Finantsinspektsioon.
Pisemna polityka, codzienne uzgadnianie, jasna odpowiedzialność
Finantsinspektsioon oczekuje pisemnej polityki ochrony wskazującej osobę odpowiedzialną, określającej częstotliwość uzgadniania i procedurę obsługi wyjątków, wskazującej banki kontrahentów i opisującej utrzymanie granic między metodą A i B. Codzienne uzgadnianie to standard operacyjny; tygodniowe nie jest akceptowalne dla działającego biznesu. Wyjątki są eskalowane i logowane.
Jasna wewnętrzna odpowiedzialność oznacza, że jedna konkretna osoba — zwykle CFO, dyrektor finansowy lub szef skarbu — jest odpowiedzialna za kontrolę. Odpowiedź "ktoś z operacji się tym zajmuje" podczas wizyty nadzorczej to ustalenie.
Ujęcie księgowe i skutki dla planu kont
Środki klientów nie są aktywami EMI. Plan kont musi to odzwierciedlać: gotówka na rachunku ochrony stoi obok odpowiedniej linii zobowiązań wobec klientów; odsetki naliczone od sald ochrony podążają za podziałem klient–EMI określonym w regulaminie i polityce ochrony. Ujęcie przychodu z float, opłaty powiernicze i opłaty bankowe nie mogą zniekształcać uzgodnienia ochrony.
W sprawozdaniu skonsolidowanym salda ochrony ujmuje się brutto, a nie w pomniejszeniu o zobowiązania wobec klientów, zgodnie z zasadami prezentacji MSSF dla sald trzymanych powierniczo. Konfigurujemy to na etapie onboarding i testujemy co miesiąc.
Oczekiwania Finantsinspektsioon co do audytu
Coroczny ustawowy audyt przetestuje: (a) istnienie umowy o ochronie i jej warunki; (b) dowód codziennego uzgadniania dla wybranych dat; (c) adekwatność pisemnej polityki i uwagę kierownictwa; (d) ujęcie księgowe w sprawozdaniu finansowym. Luki w ścieżce audytu ujawniają się szybko. Kontrole strukturyzujemy tak, aby audyt był potwierdzeniem, a nie odkryciem.